Column van de maand december

Oud zeer

Hebt u ook wel eens last van oud zeer?

Dan zult u het wel met me eens zijn: daar beleef je weinig plezier aan.

Oude herinneringen die pijn doen, open littekens die je al jaren met je meedraagt, het is allemaal niet om vrolijk van te worden.

Voor menigeen zit de oude dag propvol met zulke nare souvenirs. ‘Aan het eind van een lang leven wordt in zekere zin iedereen een balling in zijn eigen bestaan,’ zo meent Raymond van den Boogaard. Leuk hoor. Eenzaam worden op je oude dag…

Shakespeare was ook al zo opbeurend: ‘U ziet een herfst in mij, waarin er nog slechts een enkel vergeeld blad aan de takken hangt.’

Graag wil ik u en mijzelf een beetje helpen door aandacht te vragen voor denkwijzen die al dat oude zeer radicaal de pas afsnijden. Want dat lijkt mij de kunst: nare herinneringen in de kiem smoren!

Wat dat betreft zit er veel wijsheid in de woorden van de Franse filosoof De Montaigne: ‘Laat ons oppassen dat de ouderdom ons niet meer rimpels in de geest brengt dan op het gelaat.’

Ik moest aan dit alles denken toen ik een boek las van Miriam van Reijen, Stoïcijnse levenskunst. Evenveel geluk als wijsheid. In haar boek schrijft ze over geluk en over de vraag hoe je een gelukkig mens wordt en blijft. In mijn eigen woorden vat ik nu maar kort samen wat ikzelf als belangrijkste les meekreeg.

De gouden regel: voorkom teleurstelling.

U zegt: logisch! Zeker. Maar kom er maar eens om. De meeste mensen doen dagelijks nog geen seconde hun best om teleurstellingen te voorkomen.

Geen wonder: het is zo gemakkelijk nog niet. Hoe je dat dan aanpakt? De schrijfster weet raad.

1) Blijf genieten van je verwachting. Die voorpret neemt niemand je meer af! Ook al wordt je diepste wens nooit vervuld, de voorsmaak alleen al is de moeite waard.

2) Reken er niet stiekem op dat je verwachting in vervulling zal gaan. Je kunt daar onmogelijk zeker van zijn, dus: verlang ernaar, hoop erop, maar maak jezelf niet wijs dat al je wensen gegarandeerd vervuld zullen worden. En zelf voeg ik daar dan maar aan toe: dat geldt ook voor onze gebeden!

3) Zie af van de claim dat je er recht op hebt. Niemands leven is perfect. Waarom zou in mijn leven alles gladjes verlopen, terwijl het leven van de mensen om mij heen af en toe door diepe dalen gaat?

Misschien moesten we het maar doen met de wijsheid van Oprah Winfrey:

GENOEG

Als je kijkt naar wat je hebt in het leven,
heb je altijd genoeg.
Als je kijkt naar wat je niet hebt,
is er altijd te weinig.

Oud zeer.

Je kunt er behoorlijk last van hebben. Bovenstaande wijsheden beveel ik u daarom van harte aan! Maar als het gaat over geluk, gaat niets boven de garantie die Jezus gaf: ‘Gelukkig wie nederig van hart zijn, want voor hen is het koninkrijk van de hemel.’

André F. Troost